Wat is het Islamitische in de Islamitische diepte-Psychologie?

Door op 9 mei 2019 in de categorie Algemeen.


De Islamitische Psychologische Praktijk werkt volgens de Islamitische diepte-Psychologie. Deze is gegrond op Allah (سُبْحَانَهُ وَ تَعَالَى) en is zowel in denken als methode doordrongen van de afhankelijkheid tot onze Schepper. In ons werk proberen wij gehoor te geven aan Hem. In onze behandelingen zoeken wij naar Hem. Wij richten ons op Hem en vanuit Hem. Wij vragen een uitweg aan Hem, een uitweg tot Hem. Wij proberen steeds dieper en nadrukkelijker ons op de terugweg te begeven tot Hem. En dit – en niets anders – is het wat onze werkwijze, onze praktijk en onze behandeling Islamitisch maakt. Dit bepaalt niet alleen onze werkwijze, maar ons gehele bestaan. De Islam is geen jas die je kan aantrekken en dan weer uit kan doen. Het is niet een gebedskleedje wat je neerlegt in de wachtkamer. De Islam begint bij God en eindigt bij God en zoekt in alles wat het is niets dan de terugweg tot God.

Het toepassen van de moderne, reguliere psychologie door een moslim maakt dit dus nog geen Islamitische psychologie, laat staan een Islamitische diepte-Psychologie. Het ontbreekt in de moderne, reguliere psychologie zowel aan diepte als aan God, wat in wezen op hetzelfde neerkomt. Een moderne, reguliere, psychologische praktijk met gescheiden wachtkamers voor mannen en vrouwen en moslims die daar werken, is nog geen Islamitische praktijk. Het Islamitische zit hem in de aanvaarding van God als de reële diepte van ons bestaan, als de Eerste Grond. Niet alleen als een geheel van gedragsregels en kennis. Niet als een traditie. Niet als het woord ‘Welkom’ op een deurmat, maar als een doorleefdheid, als een herkenning – niet alleen erkenning – van de feitelijkheid van onze afhankelijkheid tot Hem. Het geloof is een bloem die we elke dag zoeken en vinden. We ruiken eraan en we laten de geur ons leven vullen, zolang het duurt, en dan verwelkt de bloem weer. En zoeken we een nieuwe. En hoe meer wij de wereld en het begrijpen loslaten, des te meer opent zich Gods bloemenweide voor ons.

Het is niet zo dat wij leven in een op zichzelf en buiten ons vaststaande werkelijkheid en dat we daarnaast ook nog ons geloof ‘hebben’. Wij zijn als gelovigen open voor het wonder dat wij zijn, het wonder dat wij bestaan. Deze openheid is ons geloof. In het wonder van ons bestaan ligt namelijk besloten het gesprek van waaruit wij zijn en dit is het gesprek met God. Het leven is onbegrijpelijk. Wij zijn hier vreemd, onvolledig, gebroken, verloren, open. Het wonder van ons bestaan kan niet overschat worden. Het wonder van de menselijke geopendheid tot de wereld en zichzelf, is het bewijs dat de werkelijkheid om ons heen een diepe, verborgen betekenis heeft en het schouwtoneel is van een onbegrijpelijke ontmoeting. Maar dan moet deze diepte zich wel openen aan jou. En dat gebeurt in de nederigheid van de aanbidding: de erkenning van onze afhankelijkheid van Hem. Psychische problematiek is te begrijpen als een uitnodiging tot de diepte van deze afhankelijkheid. Het toelaten van deze diepte en het loslaten van de wereld gaan hand in hand. Dit verandert ook ons wereldbeeld. Wie in deze diepte afdaalt en van daaruit is, weet dat de werkelijkheid niet uitsluitend materieel is. Dan weten we ook dat het menselijk bestaan niet uitsluitend draait om verklaren, begrijpen, meningen en gelijk hebben.

In de diepte van ons bestaan gaat de stroom van het leven. Deze stroom is rechtstreeks verbonden met God. Deze stroom is de terugweg tot Hem. Deze stroom komt uit de Bron en brengt ons terug bij de Bron. De Islamitische diepte-Psychologie probeert te luisteren naar angsten, dwanggedachten, dwanghandelingen, paniekaanvallen, woede, neerslachtigheid, moedeloosheid, wanhoop, gevoelens van onveiligheid en wantrouwen, en al deze zaken terug te voeren en terug te brengen en terug te herleiden tot de stroom vanuit de Bron, de stroom terug naar de Bron.

Moge de aankomende Ramadan ons helpen in het telkens weer terugvinden van deze stroom, het helpen ons bestaan te verdiepen in deze stroom en vanuit deze stroom. Moge deze Ramadan ons helpen ons weer dieper terug te verbinden met het gesprek dat wij zijn en de Bron van waaruit wij zijn.


Laatste wijziging:
18 mei 2019